Wednesday, March 16, 2016

मंगळावर 'क्युरिओसिटी' रोव्हर ने नेमके काय पाहिले?

मंगळावर 'क्युरिओसिटी' रोव्हर ने नेमके काय पाहिले?

पार्श्वभूमी:
अलिकडेच अमेरिकेच्या अंतराळ संशोधनाचा सर्व भार वाहणार्‍या 'नासा' या संस्थेमार्फत 'क्युरिओसिटी' रोव्हर ने घेतलेली काही छायाचित्रे सार्वजनिक केली गेलीत. त्या फोटोंपैकी एका फोटोत क्षितिजावर दिसत असलेल्या चार प्रकाशकणांचे अस्तित्त्व अनेकांना खटकले. कित्येकांच्या मते ते प्रकाशकण म्हणजे उडत्या तबकड्या (यु.एफ.ओ.) आहेत आणि दूर राहून मानवाच्या सर्व हालचालींवर लक्ष ठेवून आहेत. तर नासाच्या वतीने तो फोटोमधील एक तांत्रिक दोष असल्याचे स्पष्टीकरण देण्यात आलेले आहे.

हा तो मूळ फोटो:

हे या मूळ फोटोचे (युएफओ च्या अस्तित्त्वासाठी पूरक असे - केलेले? -) पृथक्करणः

नासाच्या वैज्ञानिकांनी फोटोमधील तंत्रातील त्रुटीमुळे निर्माण झालेले डाग आहेत असे म्हटलेले आहे. फोटो पाहिल्यावर ते डाग आहेत असे अजिबात वाटत नाहीत. कारण डागांना प्रकाश नसतो.

मंगळावर यशस्वीपणे उतरुन एक इतिहास निर्माण करणार्‍या 'क्युरिओसिटी' या रोव्हर च्या या मोहिमेकडे अवघ्या जगातील शास्त्रज्ञांचे व काही प्रमाणात सर्वसामान्यांचेही लक्ष आहे. रोव्हर चा शब्दशः अर्थ भ्रमण करणारा वा फिरणारा असा होतो. समुद्री चाच्यांसाठी देखील हा शब्द वापरला जातो. त्यामुळे क्युरिओसिटी रोव्हर चे मराठी रुपांतर "जिज्ञासू भटक्या" अथवा "जिज्ञासू लुटारु" असे ढोबळमानाने करता येईल. अर्थात हा प्रस्तुत लेखाचा विषय नसल्यामुळे आपण 'क्युरिओसिटी रोव्हर' हाच शब्दप्रयोग करुयात. तर या लेखाद्वारे आपण 'क्युरिओसिटी' रोव्हर म्हणजे काय? त्याची मोहीम कशी अस्तित्त्वात आली? मंगळावर यशस्वीपणे ते कसे उतरले? आणि 'क्युरिओसिटी' रोव्हरने काढलेल्या फोटोंवरून नव्याने कोणते वादळ बातम्यांच्या जगात गाजते आहे? आणि त्यात तथ्य किती आहे? अशा साधारण प्रश्नांची उत्तरे आपण पाहूयात.

'क्युरिओसिटी' रोव्हर

नासा लावणार अवकाशात आग




वॉशिंग्टन - गुरुत्वाकर्षण शक्‍ती नगण्य असलेल्या ठिकाणी आग कशी पसरेल, हे जाणून घेण्यासाठी अमेरिकेची अवकाश संशोधन संस्था (नासा) अवकाशात एक प्रयोग करणार आहे. नासामधील "जॉन एच ग्लेन‘ संशोधन केंद्राकडून हा प्रयोग केला जाणार असून, त्याअंतर्गत अवकाशात मोठ्या प्रमाणात आग लावण्यात येणार आहे. 


"स्पेसक्राफ्ट फायर एक्‍सपेरिमेंट‘ (सफायर) असे या प्रयोगाचे नामकरण करण्यात आले आहे. अवकाशामधील आगीच्या वर्तनाचा अभ्यास करण्यासाठी हा प्रयोग येत्या 22 तारखेस केला जाईल. या प्रयोगासाठी नासा व नासाची व्यावसायिक भागीदार कंपनी "ऑर्बिटर एटीके‘ एकत्रितरीत्या "सायग्नस‘ हे अवकाशयान अवकाशात पाठविणार आहे. 

वर्तमान व भविष्यकाळातील अवकाश मोहिमांसाठी हा प्रयोग आवश्‍यक असल्याचे या प्रयोगाशी संबंधित असलेले अभियंते गॅरी रफ यांनी सांगितले.